ప్రత్యేక ప్రతినిధి, సెప్టెంబర్ 8 (మన విశ్వం): తెలంగాణలో ఏం జరుగుతోంది?.. అభివృద్ధిపై చర్చ ఎక్కడ?.. ప్రజల సమస్యలకు పరిష్కారాలేవి?.. రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో జరుగుతున్న పరిణామాలను చూస్తున్న సామాన్యుడిని ఇప్పుడు వెంటాడుతున్న ప్రశ్నలివి. అధికార–ప్రతిపక్షాల మధ్య మాటల యుద్ధం రోజురోజుకూ వ్యక్తిగత దూషణల స్థాయికి చేరుతుంటే.. మరోవైపు విద్యార్థి నుంచి రైతు వరకు పరిష్కారం కోసం ఎదురుచూస్తున్న సమస్యల జాబితా పెరుగుతోంది.
విద్య, ఉపాధి.. ఫీజు రీయింబర్స్మెంట్.. 22ఏ భూములు.. జీవో 97.. రైతుబీమా.. సాగునీరు.. వర్షాభావం—ఇలా ప్రజల జీవితాలతో ముడిపడిన అంశాలెన్నో ఉన్నాయి. వీటన్నింటిపై అధికారపక్షాన్ని నిలదీసేందుకు ప్రతిపక్షానికి, తన పనితీరును ప్రజల ముందు పెట్టేందుకు ప్రభుత్వానికి అసెంబ్లీనే అతిపెద్ద వేదిక. కానీ సమావేశాల ఆరంభంలోనే గేటు వద్ద జరిగిన రచ్చతో అసలు ప్రజా ఎజెండా వెనక్కిపోయింది.
గేటు వద్దే ఆపితే.. ప్రశ్నలెక్కడ?
ప్రతిపక్ష ఎమ్మెల్యేలను అసెంబ్లీ ప్రవేశం వద్ద పోలీసులు అడ్డుకోవడంతో వివాదం రాజుకుంది. బీఆర్ఎస్ సభ్యులు నల్ల దుస్తులతో నిరసనకు దిగగా వారిని పోలీసులు అడ్డుకుని అదుపులోకి తీసుకున్నారు. మరోవైపు సభలో 22ఏపై తక్షణ చర్చ కోరుతూ బీజేపీ సభ్యులు నిరసనకు దిగడంతో ప్రశ్నోత్తరాలు సైతం సజావుగా సాగలేదు.
ప్రతిపక్షాన్ని సభలోకి అనుమతించి ఉంటే.. ప్రభుత్వం చేసిన అభివృద్ధి ఏమిటో అధికారపక్షం చెప్పేది. హామీల అమలు ఎంతవరకు జరిగిందో ప్రతిపక్షం నిలదీసేది. ఆరోపణలకు ప్రభుత్వం సమాధానం చెప్పేది. ఎవరి వాదనలో ఎంత నిజముందో ప్రజలే నిర్ణయించుకునేవారు. కానీ గేటు వద్ద మొదలైన వివాదం నుంచి వ్యక్తిగత వ్యాఖ్యల వరకు సాగిన రచ్చలో అసలు ప్రజా సమస్యలే వెనక్కిపోయాయన్న విమర్శ వినిపిస్తోంది.
యువత అడుగుతోంది.. ఉద్యోగాలెక్కడ?
తెలంగాణ యువతకు ఇప్పుడు కావాల్సింది రాజకీయ సవాళ్లు కాదు.. చదువు పూర్తయ్యాక ఉపాధిపై భరోసా. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో ఖాళీలెన్ని?.. ఇప్పటివరకు భర్తీ చేసినవెన్ని?.. మిగిలిన నియామకాలకు కార్యాచరణ ఏది?.. ప్రైవేటు పెట్టుబడుల ద్వారా స్థానిక యువతకు ఎన్ని ఉద్యోగాలు వచ్చాయి?.. ఫీజు రీయింబర్స్మెంట్ బకాయిలు ఎప్పుడు తీరతాయి?.. విద్యా ప్రమాణాల పెంపునకు ఏం చేస్తున్నారు?.. ఈ ప్రశ్నలకు సభలో గణాంకాలతో సమాధానం రావాలి. ఉద్యోగ ఖాళీలు, ఫీజు రీయింబర్స్మెంట్, పాలిటెక్నిక్ విద్యార్థుల సమస్యలను ప్రతిపక్షం ఈ సమావేశాల్లో లేవనెత్తాలని నిర్ణయించింది.
22ఏ.. బాధితుడికి దారి ఏది?
22ఏ నిషేధిత జాబితా వ్యవహారం రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో కీలక అంశంగా మారింది. తొలి రోజే దీనిపై చర్చ కోరుతూ బీజేపీ సభ్యులు నిరసనకు దిగడంతో సభలో రభస జరిగింది. ప్రభుత్వం 22ఏపై చర్చకు సిద్ధమని ప్రకటించగా, బీఏసీ కూడా ఈ సమావేశాల్లో దీనిపై చర్చించాలని నిర్ణయించింది.
కానీ బాధితుడికి కావాల్సింది రాజకీయ ఆరోపణలు కాదు.. పరిష్కారం. తప్పుగా 22ఏ జాబితాలో చేరిన ఆస్తులను ఎలా తొలగిస్తారు?.. దరఖాస్తులను ఎంతకాలంలో పరిష్కరిస్తారు?.. ఇందుకు ప్రత్యేక యంత్రాంగం ఏర్పాటు చేస్తారా?.. బాధితులకు న్యాయం జరిగే గడువు ఏది?.. ప్రభుత్వం సభలో స్పష్టమైన రోడ్మ్యాప్ ప్రకటించాలి.
జీవో 97.. ఇంకెన్నాళ్లీ ఆందోళన?
పాలిటెక్నిక్ కళాశాలల వ్యవహారం, జీవో 97పై విద్యార్థుల ఆందోళన కూడా కీలక సమస్యగా మారింది. ఈ అంశాన్ని అసెంబ్లీలో లేవనెత్తేందుకు ప్రతిపక్షం సిద్ధమైంది.
ప్రభుత్వం చెబుతున్న ప్రయోజనాలేమిటి?.. విద్యార్థులు వ్యక్తం చేస్తున్న అభ్యంతరాలేమిటి?.. రెండింటినీ ఒకే టేబుల్పై పెట్టి చర్చించాలి. విద్యార్థులు, అధ్యాపకులు, విద్యారంగ నిపుణులతో సంప్రదింపులు జరిపి సందేహాలను నివృత్తి చేయాలి. వేలాది మంది విద్యార్థుల భవిష్యత్తో ముడిపడిన అంశాన్ని రాజకీయ ప్రతిష్ఠగా కాకుండా విద్యా విధానంగా చూడాలి.
రైతుబీమా.. భరోసా ఏది?
రైతుబీమా విషయంలోనూ స్పష్టత అవసరం. 2025–26కు 42.16 లక్షల మంది రైతుల కోసం రూ.1,359.56 కోట్ల వార్షిక ప్రీమియాన్ని ఎల్ఐసీకి పూర్తిగా చెల్లించినట్లు వ్యవసాయ మంత్రి తుమ్మల నాగేశ్వరరావు జూన్లో ప్రకటించారు.
అయితే ఆ బీమా కాలం ముగిసిన తర్వాత కొత్త కాలానికి ప్రీమియం చెల్లింపుపై సందిగ్ధత నెలకొంది. సెప్టెంబర్ 3 నాటికి కొత్త ప్రీమియం చెల్లించలేదని వచ్చిన సమాచారం రైతుల్లో ఆందోళనకు కారణమైంది.
అందుకే రైతు అడుగుతున్న ప్రశ్న సూటిగా ఉంది—ఇప్పుడు రైతుబీమా కొనసాగుతోందా?.. కొత్త బీమా కాలానికి ప్రీమియం చెల్లించారా?.. అర్హుడైన రైతు మరణిస్తే కుటుంబానికి రూ.5 లక్షల భరోసా అందుతుందా?.. ప్రభుత్వం అధికారికంగా స్పష్టత ఇవ్వాలి.
వాన ముఖం చాటేస్తే.. రైతు గతేంటి?
వర్షాభావ పరిస్థితులు తలెత్తితే రైతును ఎలా కాపాడతారన్నది మరో కీలక ప్రశ్న. వర్షపాతంలో హెచ్చుతగ్గులు, ఎల్నినో ప్రభావంపై ఆందోళనల నేపథ్యంలో ముందస్తు ప్రణాళిక అవసరం. కరువు వచ్చిన తర్వాత సమీక్షలు కాకుండా ఇప్పటి నుంచే మండలాలవారీగా వర్షపాతం, రిజర్వాయర్లలో నీటి నిల్వలు, పంటల పరిస్థితిని అంచనా వేయాలి.
వర్షాలు తగ్గితే ప్రత్యామ్నాయ పంటలేమిటి?.. అవసరమైన విత్తనాలు సిద్ధంగా ఉన్నాయా?.. సాగునీటి ప్రాధాన్య క్రమమేంటి?.. పంటలు ఎండితే రైతుకు పరిహారం ఎలా?.. పశుగ్రాసం, తాగునీటికి ఏర్పాట్లేంటి?.. పరిస్థితి తీవ్రతను బట్టి జిల్లాలవారీ కరువు కట్టడి ప్రణాళిక ఏమిటో ప్రభుత్వం ముందుగానే ప్రజలకు చెప్పాలి.
తిట్లతో తెలంగాణకు ఏం వస్తుంది?
ప్రజల ముందు ఇన్ని సమస్యలుంటే రాజకీయ చర్చ మాత్రం వ్యక్తిగత విమర్శలు, సవాళ్లు, ప్రతిసవాళ్ల చుట్టూ తిరగడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఎవరు ఎవరిని ఏమన్నారు?.. ఎవరు ఎవరికి కౌంటర్ ఇచ్చారు?.. ఎవరి మాట మరింత ఘాటుగా ఉంది?.. అన్నదే రాజకీయ ఎజెండాగా మారితే ప్రజల సమస్యలపై చర్చ ఎప్పుడు?
ప్రజాస్వామ్యంలో విమర్శ ఉండాలి. ప్రభుత్వాన్ని ప్రతిపక్షం నిలదీయాలి. ప్రతిపక్ష ఆరోపణలకు అధికారపక్షం సమాధానం చెప్పాలి. కానీ విధానాలపై జరగాల్సిన వాదన వ్యక్తిగత దూషణగా మారితే నష్టపోయేది ప్రజల సమస్యలే.
ఇప్పటికైనా.. సభను ప్రజల కోసం నడపండి!
ఇంకా అవకాశం ఉంది. శాసనసభను శనివారం వరకు నిర్వహించాలని బీఏసీ నిర్ణయించింది. కృష్ణ–గోదావరి జలాలు, విద్య, 22ఏ, కాళేశ్వరం తదితర కీలక అంశాలను చర్చకు తీసుకురావాలని నిర్ణయించారు. 22ఏ, ఫీజు రీయింబర్స్మెంట్, ఆరు గ్యారెంటీల అమలు, వ్యవసాయం సహా 26 అంశాలను చర్చించాలని బీజేపీ ప్రతిపాదించింది.
ఇకనైనా సభలో అసలు లెక్కలు బయటకు రావాలి. ప్రభుత్వం తాను చేసిన అభివృద్ధిని గణాంకాలతో చెప్పాలి. ప్రతిపక్షం ప్రజల సమస్యలను ఆధారాలతో నిలదీయాలి. ప్రభుత్వం వాటికి సమాధానం చెప్పాలి. ఎవరి వాదనలో నిజముందో ప్రజలే నిర్ణయించాలి.
22ఏ బాధితుడికి తన భూమిపై స్పష్టత కావాలి. పాలిటెక్నిక్ విద్యార్థికి భవిష్యత్పై భరోసా కావాలి. యువతకు ఉద్యోగం కావాలి. రైతుకు బీమా, సాగునీరు కావాలి. వర్షాభావం వస్తే ఆదుకునే కార్యాచరణ కావాలి.
తెలంగాణ కోరుతోంది తిట్ల పోటీని కాదు.. అభివృద్ధిపై పోటీని.
సభలో తేలాల్సింది ఎవరి మాట ఘాటన్నది కాదు.. ప్రజల సమస్యలకు ఎవరి వద్ద పరిష్కారం ఉందన్నదే!
విద్య, ఉపాధి.. ఫీజు రీయింబర్స్మెంట్.. 22ఏ భూములు.. జీవో 97.. రైతుబీమా.. సాగునీరు.. వర్షాభావం—ఇలా ప్రజల జీవితాలతో ముడిపడిన అంశాలెన్నో ఉన్నాయి. వీటన్నింటిపై అధికారపక్షాన్ని నిలదీసేందుకు ప్రతిపక్షానికి, తన పనితీరును ప్రజల ముందు పెట్టేందుకు ప్రభుత్వానికి అసెంబ్లీనే అతిపెద్ద వేదిక. కానీ సమావేశాల ఆరంభంలోనే గేటు వద్ద జరిగిన రచ్చతో అసలు ప్రజా ఎజెండా వెనక్కిపోయింది.
గేటు వద్దే ఆపితే.. ప్రశ్నలెక్కడ?
ప్రతిపక్ష ఎమ్మెల్యేలను అసెంబ్లీ ప్రవేశం వద్ద పోలీసులు అడ్డుకోవడంతో వివాదం రాజుకుంది. బీఆర్ఎస్ సభ్యులు నల్ల దుస్తులతో నిరసనకు దిగగా వారిని పోలీసులు అడ్డుకుని అదుపులోకి తీసుకున్నారు. మరోవైపు సభలో 22ఏపై తక్షణ చర్చ కోరుతూ బీజేపీ సభ్యులు నిరసనకు దిగడంతో ప్రశ్నోత్తరాలు సైతం సజావుగా సాగలేదు.
ప్రతిపక్షాన్ని సభలోకి అనుమతించి ఉంటే.. ప్రభుత్వం చేసిన అభివృద్ధి ఏమిటో అధికారపక్షం చెప్పేది. హామీల అమలు ఎంతవరకు జరిగిందో ప్రతిపక్షం నిలదీసేది. ఆరోపణలకు ప్రభుత్వం సమాధానం చెప్పేది. ఎవరి వాదనలో ఎంత నిజముందో ప్రజలే నిర్ణయించుకునేవారు. కానీ గేటు వద్ద మొదలైన వివాదం నుంచి వ్యక్తిగత వ్యాఖ్యల వరకు సాగిన రచ్చలో అసలు ప్రజా సమస్యలే వెనక్కిపోయాయన్న విమర్శ వినిపిస్తోంది.
యువత అడుగుతోంది.. ఉద్యోగాలెక్కడ?
తెలంగాణ యువతకు ఇప్పుడు కావాల్సింది రాజకీయ సవాళ్లు కాదు.. చదువు పూర్తయ్యాక ఉపాధిపై భరోసా. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో ఖాళీలెన్ని?.. ఇప్పటివరకు భర్తీ చేసినవెన్ని?.. మిగిలిన నియామకాలకు కార్యాచరణ ఏది?.. ప్రైవేటు పెట్టుబడుల ద్వారా స్థానిక యువతకు ఎన్ని ఉద్యోగాలు వచ్చాయి?.. ఫీజు రీయింబర్స్మెంట్ బకాయిలు ఎప్పుడు తీరతాయి?.. విద్యా ప్రమాణాల పెంపునకు ఏం చేస్తున్నారు?.. ఈ ప్రశ్నలకు సభలో గణాంకాలతో సమాధానం రావాలి. ఉద్యోగ ఖాళీలు, ఫీజు రీయింబర్స్మెంట్, పాలిటెక్నిక్ విద్యార్థుల సమస్యలను ప్రతిపక్షం ఈ సమావేశాల్లో లేవనెత్తాలని నిర్ణయించింది.
22ఏ.. బాధితుడికి దారి ఏది?
22ఏ నిషేధిత జాబితా వ్యవహారం రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో కీలక అంశంగా మారింది. తొలి రోజే దీనిపై చర్చ కోరుతూ బీజేపీ సభ్యులు నిరసనకు దిగడంతో సభలో రభస జరిగింది. ప్రభుత్వం 22ఏపై చర్చకు సిద్ధమని ప్రకటించగా, బీఏసీ కూడా ఈ సమావేశాల్లో దీనిపై చర్చించాలని నిర్ణయించింది.
కానీ బాధితుడికి కావాల్సింది రాజకీయ ఆరోపణలు కాదు.. పరిష్కారం. తప్పుగా 22ఏ జాబితాలో చేరిన ఆస్తులను ఎలా తొలగిస్తారు?.. దరఖాస్తులను ఎంతకాలంలో పరిష్కరిస్తారు?.. ఇందుకు ప్రత్యేక యంత్రాంగం ఏర్పాటు చేస్తారా?.. బాధితులకు న్యాయం జరిగే గడువు ఏది?.. ప్రభుత్వం సభలో స్పష్టమైన రోడ్మ్యాప్ ప్రకటించాలి.
జీవో 97.. ఇంకెన్నాళ్లీ ఆందోళన?
పాలిటెక్నిక్ కళాశాలల వ్యవహారం, జీవో 97పై విద్యార్థుల ఆందోళన కూడా కీలక సమస్యగా మారింది. ఈ అంశాన్ని అసెంబ్లీలో లేవనెత్తేందుకు ప్రతిపక్షం సిద్ధమైంది.
ప్రభుత్వం చెబుతున్న ప్రయోజనాలేమిటి?.. విద్యార్థులు వ్యక్తం చేస్తున్న అభ్యంతరాలేమిటి?.. రెండింటినీ ఒకే టేబుల్పై పెట్టి చర్చించాలి. విద్యార్థులు, అధ్యాపకులు, విద్యారంగ నిపుణులతో సంప్రదింపులు జరిపి సందేహాలను నివృత్తి చేయాలి. వేలాది మంది విద్యార్థుల భవిష్యత్తో ముడిపడిన అంశాన్ని రాజకీయ ప్రతిష్ఠగా కాకుండా విద్యా విధానంగా చూడాలి.
రైతుబీమా.. భరోసా ఏది?
రైతుబీమా విషయంలోనూ స్పష్టత అవసరం. 2025–26కు 42.16 లక్షల మంది రైతుల కోసం రూ.1,359.56 కోట్ల వార్షిక ప్రీమియాన్ని ఎల్ఐసీకి పూర్తిగా చెల్లించినట్లు వ్యవసాయ మంత్రి తుమ్మల నాగేశ్వరరావు జూన్లో ప్రకటించారు.
అయితే ఆ బీమా కాలం ముగిసిన తర్వాత కొత్త కాలానికి ప్రీమియం చెల్లింపుపై సందిగ్ధత నెలకొంది. సెప్టెంబర్ 3 నాటికి కొత్త ప్రీమియం చెల్లించలేదని వచ్చిన సమాచారం రైతుల్లో ఆందోళనకు కారణమైంది.
అందుకే రైతు అడుగుతున్న ప్రశ్న సూటిగా ఉంది—ఇప్పుడు రైతుబీమా కొనసాగుతోందా?.. కొత్త బీమా కాలానికి ప్రీమియం చెల్లించారా?.. అర్హుడైన రైతు మరణిస్తే కుటుంబానికి రూ.5 లక్షల భరోసా అందుతుందా?.. ప్రభుత్వం అధికారికంగా స్పష్టత ఇవ్వాలి.
వాన ముఖం చాటేస్తే.. రైతు గతేంటి?
వర్షాభావ పరిస్థితులు తలెత్తితే రైతును ఎలా కాపాడతారన్నది మరో కీలక ప్రశ్న. వర్షపాతంలో హెచ్చుతగ్గులు, ఎల్నినో ప్రభావంపై ఆందోళనల నేపథ్యంలో ముందస్తు ప్రణాళిక అవసరం. కరువు వచ్చిన తర్వాత సమీక్షలు కాకుండా ఇప్పటి నుంచే మండలాలవారీగా వర్షపాతం, రిజర్వాయర్లలో నీటి నిల్వలు, పంటల పరిస్థితిని అంచనా వేయాలి.
వర్షాలు తగ్గితే ప్రత్యామ్నాయ పంటలేమిటి?.. అవసరమైన విత్తనాలు సిద్ధంగా ఉన్నాయా?.. సాగునీటి ప్రాధాన్య క్రమమేంటి?.. పంటలు ఎండితే రైతుకు పరిహారం ఎలా?.. పశుగ్రాసం, తాగునీటికి ఏర్పాట్లేంటి?.. పరిస్థితి తీవ్రతను బట్టి జిల్లాలవారీ కరువు కట్టడి ప్రణాళిక ఏమిటో ప్రభుత్వం ముందుగానే ప్రజలకు చెప్పాలి.
తిట్లతో తెలంగాణకు ఏం వస్తుంది?
ప్రజల ముందు ఇన్ని సమస్యలుంటే రాజకీయ చర్చ మాత్రం వ్యక్తిగత విమర్శలు, సవాళ్లు, ప్రతిసవాళ్ల చుట్టూ తిరగడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఎవరు ఎవరిని ఏమన్నారు?.. ఎవరు ఎవరికి కౌంటర్ ఇచ్చారు?.. ఎవరి మాట మరింత ఘాటుగా ఉంది?.. అన్నదే రాజకీయ ఎజెండాగా మారితే ప్రజల సమస్యలపై చర్చ ఎప్పుడు?
ప్రజాస్వామ్యంలో విమర్శ ఉండాలి. ప్రభుత్వాన్ని ప్రతిపక్షం నిలదీయాలి. ప్రతిపక్ష ఆరోపణలకు అధికారపక్షం సమాధానం చెప్పాలి. కానీ విధానాలపై జరగాల్సిన వాదన వ్యక్తిగత దూషణగా మారితే నష్టపోయేది ప్రజల సమస్యలే.
ఇప్పటికైనా.. సభను ప్రజల కోసం నడపండి!
ఇంకా అవకాశం ఉంది. శాసనసభను శనివారం వరకు నిర్వహించాలని బీఏసీ నిర్ణయించింది. కృష్ణ–గోదావరి జలాలు, విద్య, 22ఏ, కాళేశ్వరం తదితర కీలక అంశాలను చర్చకు తీసుకురావాలని నిర్ణయించారు. 22ఏ, ఫీజు రీయింబర్స్మెంట్, ఆరు గ్యారెంటీల అమలు, వ్యవసాయం సహా 26 అంశాలను చర్చించాలని బీజేపీ ప్రతిపాదించింది.
ఇకనైనా సభలో అసలు లెక్కలు బయటకు రావాలి. ప్రభుత్వం తాను చేసిన అభివృద్ధిని గణాంకాలతో చెప్పాలి. ప్రతిపక్షం ప్రజల సమస్యలను ఆధారాలతో నిలదీయాలి. ప్రభుత్వం వాటికి సమాధానం చెప్పాలి. ఎవరి వాదనలో నిజముందో ప్రజలే నిర్ణయించాలి.
22ఏ బాధితుడికి తన భూమిపై స్పష్టత కావాలి. పాలిటెక్నిక్ విద్యార్థికి భవిష్యత్పై భరోసా కావాలి. యువతకు ఉద్యోగం కావాలి. రైతుకు బీమా, సాగునీరు కావాలి. వర్షాభావం వస్తే ఆదుకునే కార్యాచరణ కావాలి.
తెలంగాణ కోరుతోంది తిట్ల పోటీని కాదు.. అభివృద్ధిపై పోటీని.
సభలో తేలాల్సింది ఎవరి మాట ఘాటన్నది కాదు.. ప్రజల సమస్యలకు ఎవరి వద్ద పరిష్కారం ఉందన్నదే!